انجمن علمی دانشجویان روابط عمومی کیش

اشاره:

گسترش روزافزون برگزاری سمپوزیوم، کنفرانس، همایش و جشنواره های روابط عمومی طی سال های اخیر، نگاهی نقادانه به سیر تحولات روابط عمومی در ایران را ضروری می سازد. واقعیت آن است که روابط عمومی با قدمت نزدیک به 100 ساله اش در جهان، هنوز در ایران با قدمتی حدود نیم قرن، آن هم با نوسان ها و فراز و نشیب های متعدد در برخی دوره ها، آن گونه که شایسته فرهنگ غنی و مردمدار ایرانی است، پله های ترقی را نپیموده است اما از سوی دیگر این واقعیت که روابط عمومی در کشور ما با همه تنگناها و معضلات خاص خود در طول چند سال اخیر، پیشرفت های قابل ملاحظه و گسترش روزافزون داشته است، انکار ناپذیر می نماید.

نوشتار حاضر می کوشد با نگرشی نقادانه، تحولات و اتفاقات سال های اخیر روابط عمومی را بکاود. در پرده اول یا قسمت اول در بیانی موجز و مختصر، اتفاقات و رویدادهای خوشایند روابط عمومی یا تحولاتی که موجبات پیشرفت روابط عمومی را در سال های اخیر فراهم آورده اند، مورد مداقه قرار می گیرد. در پرده دوم یا قسمت دوم نیز اتفاقات ناخوشایند روابط عمومی که مانع بزرگی بر سر راه پیشرفت های بیشتر و رسیدن به قله تفاهم و همدلی را موجب شده و داستان مفصل تری هم دارد، بازگو خواهد شد. اینک قسمت اول ماجرای داستان تحولات روابط عمومی در ایران  تقدیم می گردد.

گسترش روز افزون انواع گردهمایی ها و سمینارهای روابط عمومی و نیز انتشار کتاب ها، مقالات و وب سایت های مربوط به این حوزه، همگی در طی سال های اخیر روابط عمومی را از حاشیه به متن آورده است. این اقدامات با هر هدف و نیتی که صورت گرفته باشد، قبل از هر چیز جای سپاسگزاری دارد؛ چرا که یکی از مهمترین معضلات روابط عمومی را در کشور حل کرده است یا حداقل دروازه هایی را برای مشکل گشایی آن گشوده است؛ معضلی که اتفاقا وظیفه هر روابط عمومی و جزء تخصص کارگزاران و کارشناسان آن محسوب می شود؛ یعنی شناساندن و معرفی سازمان به مخاطبان به نحوی که از طریق ایجاد، تداوم و حفظ ارتباط زمینه های تفاهم و همدلی را فراهم آورد.

در این رابطه روابط عمومی در طول سالیان دراز خود از این معضل رنج برده است و قبل از اینکه سازمانش را به مخاطبان بشناساند می باید خودش را به جامعه معرفی نماید. هنوز افراد بسیاری هستند که با شنیدن واژه روابط عمومی هنوز در جستجوی مفهوم واقعی آن هستند. این اتفاق در چند سال اخیر با برگزاری   گردهمایی های مختلف با حضور متخصصان روابط عمومی ایران و جهان در کشور ما - گذشته از تمام نقدهایی که به نحوه برگزاری این گردهمایی ها و انتشارات روابط عمومی ها وارد است- رویداد مبارکی است که باید از دریچه نقد منصفانه نگریسته شود.

یکی از مهمترین کارکردهای برگزاری گردهمایی های روابط عمومی مانند سمپوزیوم بین المللی روابط عمومی، کنفرانس بین المللی روابط عمومی و همایش بین المللی روابط عمومی الکترونیک، شناساندن توانمندی های روابط عمومی ایران نه تنها به مخاطب ایرانی بلکه به اساتید و صاحبنظران این حوزه در سراسر جهان است؛ به گونه ای که حضور متخصصان روابط عمومی جهان در ایران پیامدهای مثبت انتقال فرهنگ ایرانی و نیز درک پتانسیل ها و ظرفیت های بالای روابط عمومی در کشور را به خارج از ایران به همراه داشته است. از سوی دیگر تعامل خانواده بزرگ روابط عمومی اعم سازمان های دولتی و نهادها و شرکت های خصوصی تاثیرات بلندمدت خود را در خصوص بهره مندی از تجربیات روابط عمومی های موفق خواهد گذاشت.

همچنین از تاثیرات برنامه های روابط عمومی بر ارتقای فرهنگ پژوهش و تحقیق و بسترسازی فرهنگ پژوهش های علمی و استاندارد در روابط عمومی ها نمی توان گذشت. البته همان طور که اشاره شد، این اقدامات تنها بستر مناسب و زمینه مشارکت و حمایت از پروژه های تحقیقاتی در روابط عمومی ها را فراهم می آورد و برای نهادینه کردن پژوهش در روابط عمومی ها برنامه ریزی های بسیار مدون تر و تقویت زیرساخت های تحقیقاتی را می طلبد.

ارتباط دانشگاه و روابط عمومی در قالب بهره مندی از تجربیات اساتید و متخصصان فن روابط عمومی، و نیز حمایت از پایان نامه های برتر و معرفی آنها که به نوعی سوق دادن به سمت پژوهش های کاربردی روابط عمومی در دانشگاه هاست و پیوند دانشجویان را با نهادهای روابط عمومی مستحکم تر و آنها را با صنعت، فن و هنر روابط عمومی خارج از محیط دانشگاه و کلاس درس، آشنا می سازد، پیامد ارزشمند دیگری است که می توان آن را جزء تحولات تا حدودی موفق روابط عمومی در سال های اخیر برشمرد.

تقدیر از پیشکسوتان، پیشگامان و چهره های ماندگار روابط عمومی در ایران و جهان که در ذات رسالت حرفه ای و اخلاق روابط عمومی نهفته است، نکته ظریف و قابل اهمیت دیگری در زمینه اهمیت برگزاری گردهمایی ها و سمینارهای بزرگ روابط عمومی در کشور به شمار می رود. این موضوع زمانی اهمیت ویژه می یابد که اغلب اوقات بر اساس عادت مرسوم نادرست ما، همیشه تقدیر از بزرگان و پیشکسوتان آن قدر به تاخیر می افتد که با تشییع پیکر آنها همراه می شود! این همزمانی تقدیر و تشییع از بزرگان عرصه های مختلف کشور یا همان نوشداروی بعد از مرگ سهراب کم اتفاق نیفتاده است. رویدادی که خوشبختانه در سال های اخیر با تغییر نگرش مثبتی همراه شده و یادگاران ماندگار کشور از جمله در حوزه روابط عمومی، در زمان حیات شان معرفی می شوند که این اقدام تاثیرات فزاینده ای بر شیوه فعالیت جوانان امروز و پشتکار آنها در حوزه تخصصی شان می گذارد.

با این توصیف، اتفاقات مبارک و خوشایند روابط عمومی را در سال های اخیر حداقل از سه دریچه  می توان بررسی کرد با این توضیح که به جز موارد زیر در بخش های دیگر روابط عمومی سازمان ها و شرکت ها هنوز ضعف های اساسی و عمده ای بویژه در زمینه پژوهش و تحقیق در روابط عمومی مشاهده می شود که نیازمند بازنگری بیشتر است. اما اتفاقات خوشایند سال های اخیر روابط عمومی را می توان در حوزه های زیر ذکر کرد:

نخست حوزه مراسم و مناسبت ها:

برگزاری گردهمایی ها در قالب سمپوزیوم، کنفرانس، سمینار، همایش و نمایشگاه هایی مانند نمایشگاه توانمندی روابط عمومی یا جشنواره نشریات درون سازمانی، کارگاه های آموزشی و مانند آن. در حال حاضر بدون احتساب همایش ها و گردهمایی های مربوط به روابط عمومی در سایر نقاط کشور، گردهمایی های ملی یا بین المللی روابط عمومی در قالب موارد  یاد شده، با توجه عمر نوپای روابط عمومی بویژه بعد از انقلاب اسلامی، از رشد مناسبی برخوردار است که البته کیفی سازی آن باید مورد توجه بیشتر قرار گیرد.

دوم حوزه انتشارات:

انتشار کتاب های تخصصی در حوزه روابط عمومی که نیاز اساسی جامعه  روابط عمومی و بویژه دانشجویان این رشته است. روابط عمومی به شدت از کمبود منابع تخصصی بویژه منابع روزآمد و تالیفی، فقدان چارچوب های تئوریک و مدل های روابط عمومی خصوصا  تئوری ها و مدل های بومی شده و متناسب با فرهنگ کشور ما رنج می برد. در حالی که تا سال 1375 تعداد کتاب های تخصصی روابط عمومی به ندرت به انگشتان دو دست می رسید، و نشریات این حوزه نیز به انگشتان یک دست هم نمی رسید، در حال حاضر کتاب های تخصصی این رشته در 
زمینه های مختلف و متنوع مرتبط با روابط عمومی در حال افزایش است و نشریات تخصصی 
روابط عمومی نیز گسترش یافته اند. البته علیرغم همه اینها هنوز هم در زمینه علم روابط عمومی در ایران، آن قدر موضوعات بکر و دست نخورده وجود دارد که تلاش جمعی صاحبنظران و اساتید این حوزه را می طلبد.

سوم حوزه ارتباطات الکترونیک:

ظهور پدیده ای به نام روابط عمومی الکترونیک که با گسترش    وب سایت ها و وبلاگ های مربوط به روابط عمومی و نشریات الکترونیکی در دنیای مجازی خودنمایی می کند و از شتاب فزاینده ای برخوردار شده است؛ به گونه ای که حتی گوی سبقت را از نشریات چاپی ربوده است. در جهان کنونی هر روابط عمومی یا صاحبنظر این عرصه که در دنیای مجازی اینترنت نقش و مسئولیتی را عهده دار نباشد، اطلاق نام کارگزار یا کارشناس روابط عمومی به وی شبهه انگیز و دشوار می نماید! گسترش روابط عمومی الکترونیک موجب تسهیل و تسریع خدمات رسانی بویژه اطلاع رسانی و پاسخگویی به عنوان وظیفه روابط عمومی شده و امکان شناسایی و معرفی این حوزه را به کاربران اینترنتی با سرعت و امکاناتی غیرقابل تصور می دهد.

آنچه پایان همه این اتفاقات خوشایند را با تلخی همراه می سازد نگاه غیر مسئولانه و غیر تخصصی مسئولان و متولیان روابط عمومی کشور است که هنوز هم تا رهایی از روابط عمومی از بند ناف دولت و روابط عمومی دولتی با وضعیت موجود فاصله زیادی احساس می شود. از اتفاقات ناخوشایند 
روابط عمومی در کشور که به مراتب قصه پر غصه و مشروح تری از اتفاقات و رویدادهای خوشایند روابط عمومی دارد و در حوزه نقد روابط عمومی جای می گیرد، بیشتر سخن خواهیم گفت.

www.ircomnet.com