—مک لوهان و

               دهکده جهانی

 

  —هربرت مارشال مک لوهان

  —استاد زبان انگلیسی دانشگاه تورنتو کانادا در سال 1964 پیش بینی کرد که دوران الکترونیک مسلط خواهد شد

  —او از دهکده جهانی سخن گفت

   —به گفته مک لوهان الکتریسیته یک شبکه جهانی از ارتباطات را تشکیل می دهد که با نظام سلسله اعصاب مرکزی انسان قابل مقایسه است مک لوهان از انفجار اطلاعات سخن گفت و منظورش این بود که از این راه همه زمینه های تجربی انسان در یک مکان گرد آمده و هر کس می تواند به گونه ای همزمان رویدادهای دور دست را احساس کند او این پدیده را دهکده جهانی نامید .

  —ویژگیهای دهکده جهانی

      —1- فضای جهانی به هیچ روی همانند هسایگی در جامعه ی قبیله ای نیست .

      —2- اعضای دهکده ی جهانی از تمامیت و یک پارچگی جامعه آگاهند .

      —3- مدارهای برقی (الکترونیکی ) سیستم زمان و مکان را در هم می نوردد.

      —4- دهکده جهانی فرایندهای افراد انسانی را دائماُ و همزمان در برابر دیدگان ما می گذارد.

      —5- شهروندی و دولت و گروه بندی های ملی پیشین کارایی خود را از دست می دهند .

      —مک لوهان دید فرهنگی به جهانی شدن داد

   —در این زمینه دو دوره اصلی دیده می شود :

   —1-دوران قبیله ای 2- دوران صنعتی

   —دوران قبیله ای : فن آوری پیوند گفتاری

   —دوران صنعتی : بر فن آوری نوشتن و مکانیکی کردن کارها استوار شده است .

 

      —وابستگی متقابل و جهانی شدن

   —مفهوم وابستگی متقابل در دهه 1970 و مفهوم جهانی شدن در دهه 1990 عملاُ به کار گرفته شده و وابستگی متقابل اکنون جای خود را به جهانی شدن داده است

   —وابستگی متقابل وضعیتی است که بوسیله اثرهای متقابل میان کشورها و رهبران سیاسی کشورهای گوناگون توصیف  می شود و جهانی شدن نوعی وابستگی متقابل است با دو ویژگی زیر :

      —1- به شبکه هایی از ارتباطات وابسته است .

      —2- شبکه های ارتباط جهانی شامل فاصله های چند قاره ای به جای فاصله های چند منطقه ای است

      —جهانی شدن و رویدادها در دهه های پایانی سده ی بیستم میلادی

     —1- فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

     —2- استقلال کشورهای آسیای مرکزی و قتقاز

     —3- بخش شدن آرام  دو کشور چک و اسلواکی

     —4- جنگ های جدایی خواهانه در یوگسلاوی

     —5- پدیدار چند کشور مستقل کوچک در یوگسلاوی

   —در سده بیستم جنبش های ملت گرایی در برخی از کشورهای جهان به پیروزی رسیده و نظام های استعماری ناگزیر به عقب نشینی شدند در نتیجه سازمانهای سیاسی اجتماعی نوینی علاوه بر آنچه وجود داشت با عنوان های زیر به وجود آمد .

     —دولت شهر – دولت ملت – کشور و ملت – دولت های مستقل – کشورهای مستقل

—اندیشه جهانی شدن

   —از دیدگاه سن سیمون جامعه شناس فرانسوی دو عامل صنعتی شدن و دانش جامعه شناسی به منزله ی دو نیروی کارساز در فرایند جهانی شدن به شمار می رود

     —بنا به گفته واترز : صنعتی  شدن و دانش دو بازتاب منطق گریز ناپذیر جهان گرایی و همبستگی پیشرفته جهانی هستند

       —آگوست کنت تشکیل جامعه جهانی را در گرو سپری شدن سه مرحله زیر می دانست

       —1- مرحله ربانی (خداشناسی )

       —2- مرحله ما بعد الطبیعه (متافیزیک)

       —3- مرحله تحققی(اثباتی یا علمی )

       —امیل دورکیم: فروپاشی نظم اجتماعی سنتی بر اثر فرایند نوسازی یک موفقیت در راستای افزایش همگونی جهانی خواهد بود

    —ماکس وبر : نیز نوسازی و نوگرایی را در فرایند جهانی شدن عامل هایی بسیار کارساز می دانست به باور او این تأثیر در گام نخست بر اثر گسترش عقلانیت امکان دارد

       —کارل مارکس : نیز نوگرایی را نظامی جهانی شونده و اینکه در ذات نظام سرمایه داری رشد و گسترش نهفته است می دانست

—شتاب جهانی شدن

   —جهانی شدن در زمانهای گوناگون از شتابی کند یا تند برخوردار بوده است

   —جاده ی ابریشم گونه جهانی شدن کند

   —رسانه های گروهی نوین ، ارتباطهای ماهواره ای ، اینترنت ، رادیو و تلویزیون و ... بر شتاب جهانی شدن می افزایند

 

—راه ابریشم

   —دروازه  یشم ( دیوار چین) – تورفان (راه شمالی ترکستان چین) یا  ختن (راه جنوبی) – کاشغر (شهر مرکزی ترکستان) – فرغانه – سمرقند به بخارا- مرو  یا بلخ و هرات – نیشابور – دامغان – سمنان – ری –قزوین – هرزه ویل – سراب – بستان اباد – تبریز – مرند  به آسیای کوچک یا از راه بلخ – دره ی خلم و سمنگان و اندراب به هند

   —روم ابریشم  ،ادویه ،عاج ،عطر و سنگهای گرانبها وارد می کرد و در برابر  شیشه ، چیزهای هنری و مفرق ، طلا ، شراب ، روغن به آن کشورها صادر می کرد و ایران در آن هنگام نقش میانجی داشت

 —سرنوشت مشترک انسانها

   —دهکده جهانی زندگی انسانها را به هم نزدیک کرده است اما این به معنای تنش زدایی کامل از روابط میان دولت ها و ملت ها نیست

  —در  روند جهانی شدن رویکرد و اخلاق جهانی و زندگی در فضای جهانی الزام آور و نیاز به نوعی هماهنگی در بینش و فرهنگ مردمان دارد

—جهانی و منطقه ای شدن

  بسیاری از کشورهای در راه توسعه به رشد جهانی شدن و منطقه ای شدن با دیده ی تردید می نگرند و نسبت به آن بی اعتمادند

کارشناسان اقتصادی جهان ، جهانی شدن را 1- بر حسب رابطه ی متغیر قدرت میان دولتها و نهادهای غیر دولتی به ویژه شرکتهای چند ملیتی 2- کاهش مستمر فاصله اقتصادی بین کشورها 3- پیشرفتهای تکنولوژیکی به ویژه تکنولوژی اطلاعاتی و ماهیت خدمات مولد دانشهای پایه 4- تغییر محیط سیاسی حاکم بر جریانهای بازرگانی و سرمایه گذاری بین المللی تعریف می کنند.