22-کارکردهای مثبت و منفی وسایل ارتباط جمعی از دیدگاه لازارسفلد و مرتون کدامند؟ (احتمال سوال به صورت تحليلي در قالب يك مثال يا رويداد وجود دارد)

کارکردهای مثبت و منفی وسایل ارتباط جمعی از دیدگاه لازارسفلد و مرتون :

لازارسفلد و مرتون در اثرشان "ارتباط جمعی، سلیقه مردم و عمل اجتماعی سازمان یافته" می نویسند : دانشجویان
نهضت های جمعی بدین نتیجه رسیده اند که باید این نظررا که اثر تبلیغات و جمع فی نفسه نهضت را پدید می آورد و از آن نگاهبانی می کند را رها ساخت. نازیسم زمان کوتاه سلطه اش را فقط با بدست گیری وسایل ارتباط جمعی پدید نیاورد. بلکه این رسانه ها نقش کمکی خود را با تکمیل خشونت سازمان یافته،پاداش منظم جهت ایجاد همنوایی با دولت و کانون های سازمان یافته برای القای آیین نازیسم ایفا کردند. وسایل ارتباط جمعی نقش تکمیل کننده را همراه با مدرسه، دوستان، ارتباطات چهره به چهره دارند و به صورت مکمل و موازی آموزش های مدرسه ای عمل می کنند.

لازارسفلد و مرتون بر این عقیده اند که برای اثر بخشی رسانه سه شرط انحصاری کردنٍ، جهت دهی به ارزش ها واجتناب از تغییر ارزش های اساسی و ارتباط چهره به چهره و تکمیلی لازم است. این دانشمندان با بررسی و مقایسه نتیجه
می گیرند رسانه های جمعی در صورتی می توانند تأثیر بگذارند که شرایط محیط دریافت پیام،امکانات عملی و عقاید و ارزش های شخص همخوانی داشته باشد. بر این اساس کارکردهای وسایل ارتباط جمعی عبارتند از:

-         وظیفه اخلاقی (حمایت از هنجارهای اجتماعی)

-         امکان اعطای پایگاه اجتماعی

-         وظایف نامطلوب (دژکارکرد مانند تخدیر اجتماع با ایجاد نوعی مشارکت خیالی در واقعیت)

لازارسفلد و مرتون در تشریح عقاید این عده از متفکران می نویسد : « بسیاری تحت تأثیر همه جایی بودن ارتباطات جمعی و قدرت بالقوه آنان به سختی هراسان شده اند . در سمپوزیومی ، یکی از شرکت کنندگان نوشت : قدرت رادیو را می توان با قدرت بمب اتم مقایسه کرد . اینان عقیده بر این است که وسایل ارتباط جمعی جدید ، ابزاری بس نیرومند که می توان از آنان در راه خیر یا شر با تأثیری شگرف سود بر گرفت و چنانچه کنترل مطلوب وجود نداشته باشد ، امکان استفاده از این وسایل در راه دوم بیشتر است . » ژان کازنو درباره همین طرز اندیشه می نویسد : « این اندیشه در نظر مردم ، چه عادی و چه تحصیل کرده ، رواج یافت که وسایل ارتباط جمعی قدرتی فوق تصور دارند و می توانند افکار فلسفی و سیاسی را منقلب نمو ده شکل تازه ای بدان بخشند و به اختیار تمامی رفتار ها را هدایت نمایند . براساس همین اصل ، این عقیده رواج یافت که مبارزات انتخاباتی از طریق تلویزیون ، موجبات القای انتخاب کنند گان را فراهم می آورد ، زیرا حزبی که بیش از همه از تلویزیون استفاده می کند . لزوما" از انتخابات پیروز بیرون خواهد آ مد . » کسانی که بر این عقاید تند تأ کید می ورزیدند ، از کار برد وسایل ارتباط جمعی ، خصو صا" رادیو توسط هیتلر و رئیس تبلیغاتش دکتر گوبلز تأ ثیر بر گرفت اینان بر ساز و کارهایی چون هدایت از راه دور ، آدمک سازی ، اثر بلع و مخصوصا" تأ ثیر بازتاب های شرطی تأ کید دارند . نظر این عده در دنیایی که امکان انجام عمل یا رفتار خاص با اعمال فشار میسر نیست ، پس باید به ذهن و انسان ها رسوخ کرد و از این طریق اندیشه آنان را در جهت خواست خود جهت بخشید.

-         در جامعه ای که دولت انحصار وسایل خبری را به طور نسبی در اختیار دارد ، تأ ثیر این وسایل با جامعه ای دیگر که در آن شاهد تعدد وسایل خبری و مکانیسم های مختلط آن هستیم یکی نیست . در شرایط انحصار ، گوینده های خبری مشخصی با دیدگاه های مشخص وجود دارند ، اخبار از کانال های معین و یکسانی می گذارند و در نها یت مشتریان خبری در مورد هر حادثه یک نوع خبر و یک نوع تفسیر خبری می یابند . در حالی که به بیان کازنو ، « در یک جامعه لیبرال که در آن همواره وسایل ارتباط جمعی تحت نظارت دولت نیستند ، ممکن است اثرات تلویزیون (وسیله دولتی ) با فلان روزنامه خنثی شود . » پس به انحصار آوری وسایل ارتباط جمعی هر قدر هم که نسبی و محدود باشد ، می تواند موجب بروز تأثیراتی چشمگیر از جانب وسایل ارتباط جمعی بر افراد شود ، اماّدر شرایط پیدای انحصار ناقص و یا آنگاه که در یک جامعه وسایل ارتباط جمعی در اختیار گروه های گوناگون است ، اثرات این وسایل نسبت به شرایط اول کمتر خواهد بود .

 

24-تاثیرات رسانه ها را بر تغییر نگرش در قالب نظریات دی فلور یا الگوی لاویج و اشتاینر تشریح نمایید؟ (احتمال سوال به صورت تحلیلی و در قالب یک مثال یا رویداد وجود دارد)

وسایل ارتباط جمعی و تغییر نگرش

نظریات دی فلور:

دی فلور معتقد است که رسانه ها بر مخاطبان سه نوع تأثیر می گذارند :

1 – تأثیر شناختی :

ایجاد ابهام و رفع ابهام از تأثیرات شناختی است. ابهام ناشی از برخورد اطلاعات متناقض با یکدیگر است. هنگام رخ دادن وقایع غیر منتظره و یا اوضاع خاص مردم پیام هایی متناقض را از رسانه ها دریافت می کنند ولی نمی دانند چگونه آن را تفسیر کنند و بر اثر این فشار،رسانه ها در مرحله بعد با اطلاعات کامل تر این ابهام را رفع می کنند. به این ترتیب تفسیرها را محدود می کنند و با ابهام زدایی سبب تجدید ساختار اجتماعی می شوند. (بویژه در کشورهای در حال توسعه)

نمونه های تأثیر شناختی رسانه ها بر مخاطبان:

- ایجاد ابهام در مخاطبان و برخورد اطلاعات متناقض

- شکل دهی به نگرش ها

- برجسته سازی اخبار

- گسترش نظام های عقیدتی مردم

- آموزش دادن به مردم

- تأثیرگذاری ارزش ها

در زمینه شکل دادن به نگرش ها باید متذکر شد مخاطبان برای اطلاع از محیط پیرامون خود به منابع اطلاعاتی رسانه ها تکیه دارند.

2 – تأثیر عاطفی رسانه ها :

- ایجاد انفعال در مردم

- افزایش نفوذ پذیری

- ایجاد بی حسی یا تأثیر ناپذیری در ارتباطات مکتوب

- نبود عاطفه و فقدان علاقه

- افزایش احساس نگرانی

- افزایش عدم امنیت اجتماعی در مردم

- بی خویشتنی حاصل از ضعف روابط اجتماعی

3 – تأثیرات رفتاری :

- فعال ساختن مخاطبان

- ایجاد نگرش های جدید

- مهم جلوه دادن شرایط

- منفعل ساختن مخاطبان

الگوی لاویج و اشتاینر (با تاکید بر اثربخشی تبلیغات)

این صاحبنظران، شش مرحله اثربخشی را مطرح كرده اند كه قبل از تلاش براي رسيدن به مرحله بعدي بايد مرحله قبل را طي كرد. اين شش مرحله را مي توان به سه بعد يا دسته تقسيم نمود:

- بعد شناختي: آگاهي ما نسبت به موضوعات (محدوده انگيزه ها. پيام ها، تمايلات را به حركت درمي آورند يا به آنها جهت مي دهند.)

- بعد عاطفي: نگرش ما نسبت به موضوعات (محدوده عواطف. پيام ها نگرش ها و احساسات را تغيير مي دهند.)

- بعد كنشي/ رفتاری: رفتار ما نسبت به موضوعات (محدوده افكار. پيام ها اطلاعات و واقعيت ها را فراهم مي آورند.)

 

25-فرایندهای گزینشی وسایل ارتباط جمعی از سوی مخاطبان را نام برده و توضیح دهید؟ (با مثال برای یک مورد) (احتمال سوال به صورت تحلیلی و در قالب مثال یا رویداد وجود دارد)

فرایندهای گزینشی

درک گزینشی: درک فرايند پيچيده اي است كه طي آن، افراد محرك هاي حسي را گزينش مي كنند، سازمان مي دهند و به تصوير معني دار و منسجم از جهان تفسير مي كنند... درك تحت تاثير شماري از عوامل روان شناختي است: تصورات استوار بر تجربه هاي گذشته (افلب ناآگاهانه)، انتظارات فرهنگي، انگيزش (نيازها)، خلقيات و نگرش ها. 

مواجهه گزينشي: تمايل شخص به اين است كه خود را در معرض ارتباطاتي قرار دهد كه با نگرش هاي موجود وي سازگار است و از ارتباطاتي كه با نگرش هاي وي سازگار نيست، پرهيز نمايد.

توجه گزينشي: گرايش فرد است به اينكه به بخش هايي از پيام توجه كند كه با نگرش ها، عقايد و رفتارهاي ريشه دار هماهنگ است و از بخش هايي از پيام كه بر خلاف اين نگرش ها، عقايد و رفتارهاست، دوري كند.

نگهداشت گزينشي: تمايل به يادآوري اطلاعاتي است كه تحت تاثير خواست ها، نيازها، نگرش ها و ديگر عوامل روان شناختي باشند. مانند انتشار شايعات كه هنگامي كه افراد، داستان ها يا توصيفاتي از تصاوير را نقل مي كنند، اغلب جزييات را كنار مي گذارند.

مثال: تاثیرات رسانه ها و فرایندهای گزینشی

مثال: اولين مناظره تلويزيوني كارتر – فورد در سال 1976 و نظرسنجي از 1167 پاسخگو : همه تماشاگران در معرض يك برنامه تلويزيوني مشابه بودند اما ديدگاه هاي آنها بسته به نگرش هاي پيشين آنها تفاوت داشت. طرفداران فورد مايل بودند پيروزي فورد را ببينند و طرفداران كارتر مايل بودند مناظره را نوعي تساوي به حساب آورند.