گذری بر

«روزنامه نگاري سنتي»

          تا «روزنامه نگاري آنلاين»      

                      

مقدمه :

      روابط عمومي با روزنامه نگاري رابطه اي تنگاتنگ داردو مسئولين روابط عمومي بدون درك صحيح از تحولات روزنامه نگاري و نحوه ي تعامل مطلوب ومؤثر با روزنامه نگاران و روزنامه ها نمي توانند رابطه ي دستگاه متبوع خويش را با مخاطبان ومحيط جامعه به شیوه ی مناسبی برقراركنند .

 روزنامه نگاري آنلاين پديده اي نوين است كه از ماه مه سال۱۹۹۲ میلادی همزمان باتولد اولين روزنامه الكترونيكي با عنوان «شیکاگو آنلاین »رواج یافت .روزنامه نگاری آنلاین عناوین دیگری چون روزنامه نگاری سایبر، روزنامه نگاری الكترونيك وروزنامه نگاري ديجيتال نيز دارد .برخي از افراد به دليل برتري هاي محرز اين نوع روزنامه نگاري،پيدايش اين سبك را به منزله ي مرگ روزنامه نگاري سنتي درآينده اي نزديك تلقي مي كنند ومادراينجا قصد تأييد وياتكذيب اين قبيل نظر ها را نداريم وبه جاي پرداختن به اين امر ،برخي از محاسن ومزاياي روزنامه نگاري آنلاين را ذكر مي كنيم .

تاريخچه روزنامه نگاري درايران وجهان :

   روزنامه نگاري ،حرفه اي است كه همچون ساير مشاغل تاريخچه اي دارد وآگاهي از آن حاوي درس هايي است و افقي فراتر از وضعيت جديد را را به روی ما می گشاید .درمورد تاريخچه روزنامه نگاري مطلبي را از پيشگفتار «روزنامه هاي ايران از آغاز تاسال۱۳۲۹هجري قمري» ،نوشته آقاي جعفر خمامي زاده «۲۴/۳/۱۳۸۰»را نقل می کنیم :

«روزنامه که آغاز وپیدایش آن به پنج قرن پیش از میلاد مسیح می رسد،نشانه نیاز شدید مردم به ایجاد ارتباط با یکدیگر وداشتن خبر از جریان عادی زندگی ویا اقداماتی بود که از سوی فرمانروایان دراداره امور شهر وکشور انجام می گرفت............روزنامه درابتدای حیات خود ابتدا به صورت نامه ای بود که اولین بار در رُم نوشته شد تا مردمی که دور از پایتخت به سر می بردند از وقایع روز ونیز آنچه که درپایتخت می گذشت باخبر سازد .بعد ها -حدود ۶۰سال پیش از میلاد مسیح -به دستور «ژول سزار »روزنامه ای که درآن اخبار .آگهی های دولتی را می نوشتند تأسيس گرديد.پس از آن، از سال ۱۴۴۰ميلادي وبه دنبال اختراع صنعت چاپ به وسيله گوتنبرگ،روزنامه كه تا آن زمان به صورت دست نويس منتشر مي شد ،به شكل چاپ شده انتشار يافت .........بعد از چاپ وانتشار روزنامه دراروپا ،صنعت چاپ به ايران راه يافت ،درسال ۱۰۱۶هجري قمري درزمان سلطنت شاه عباس صفوي ،هنگامي كه مسيحيان كرماني به اصفهان آمدند ،چاپخانه را نيز باخود آوردند وبه چاپ كتابهاي مذهبي به زبانهاي ارمني وفارسي پرداختند .»

اينترنت ،بستر رشد وفعاليت روزنامه نگاري آنلاين :  

    باپيشرفت روزنامه هاي سنتي ،به تدريج جاي پاي اين رسانه درميان مردم بازشد وجايگاه رفيعي درافكار عمومي يافت . باظهور اینترنت حوزه های علمي،فرهنگی وهنری دچار تحول گرديد وصنعت نشر نيز دستخوش اين تغيير ودگرگوني شد واينترنت بستري براي نوآوري شد .روزنامه نگاري نيز از دهه ي آخر قرن ۲۰ميلادي با پيدايش روزنامه هاي الكترونيكي درسال ۱۹۹۲ دچار تغييراتي شد كه مرحله به مرحله بر دامنه ي آن افزوده مي شود.

برخي از مزاياي روزنامه نگاري آنلاين :

  روزنامه نگاري آنلاين واجد ويژگي هايي منحصربه فرد درعرصه روزنامه نگاري است كه باعث گرايش اكثر روزنامه نگاران ومخاطبان روزنامه به آن گرديده است .دراينجا برخي از امتيازات اين سبك را ذكر مي كنيم :

۱-در روزنامه نگاري آنلاين مي توان بدون محدوديت ودر هر زمان ومكاني دراخبار واطلاعات تغيير ايجاد نمودويا به طور كلي آن ها را حذف نمود ، درحالي كه انجام تغيير در مطالب وعناوين روزنامه هاي سنتي به سختي امكان پذيراست وبايد به صورت اصلاحيه وتكذيبيه درشماره هاي بعدي چاپ شوند وگذشته از آن امكان آوردن  كل متن ومطلب افزودني دريكجا، درشماره بعدي  امكان پذير ويا به صرفه نيست وفقط عنوان اصلاح شده -آن هم معمولاًدريك ياچند سطر مختصر- درج مي گردد وهمين امر ابهام آفرين است وممكن است مخاطب سابقه ذهني درستي از خبر قبلي نداشته باشد ويا اصلا ًشماره بعدي را نخواند .

۲-در روزنامه نگاري آنلاين واسطه ها از ميان مي روند وامكان تعامل وارتباط دوطرفه بين روزنامه نگاران ومخاطبان به وسيله پست الكترونيك (ايميل)ويا امكان نظر دادن مخاطبان درزير هر عنوان يا مطلب خبري فراهم مي گردد.

۳-درروزنامه نگاري آنلاين، امكان استفاده از عكس ،فيلم ،صدا وموسيقي به بهترين وجه ممكن فراهم است وهمين امر به جذابيت خبري ومستند شدن اخبار واطلاعات كمك مي كند .

۴-استفاده از فر امتن (PER TEXT )در روزنامه نگاري آنلاين يا الكترونيك فراهم است ومي توان همزمان با استفاده از روزنامه با كليك كردن برروي مطالب به آرشيو وتوضيحات آن دسترسي پيداكرد.درحالي كه رجوع به آرشيو روزنامه هاي سنتي مستلزم صرف وقت زيادي است وبه راحتي هم مقدور نمي باشد.

۵- سرعت فوق العاده، خصوصاًدرموردحوادث وقضايايي كه درسطح جامعه وجهان اتفاق مي افتد، از اهميت زيادي برخورداراست .روزنامه هاي آنلاين دراين زمينه ،فوق العاده كارآمد واثر گذارند ودركمترين زمان آمار ،اطلاعات واخبار را به اطلاع مخاطبان مي رسانند .اما روزنامه هاي سنتي دراين راستا ،خيلي كند تر هستند ونمي توانند كارايي واثربخشي روزنامه هاي ديجيتال را داشته باشند .

۶-اداره كردن روزنامه هاي ديجيتال آسان تر است  ونگراني از كاهش مخاطبان وضرردهي روزنامه ،كمتر از روزنامه هاي سنتي است و روزنامه نگاران به دور از هر محدوديتي مي توانند درمنزل ،درحين استراحت  ودرهرساعت از شبانه روز، بدون نياز به حضور فيزيكي در دفتر روزنامه انجام وظيفه نمايند .

۷- مخاطبان روزنامه هاي آنلاين مي توانند بدون پرداخت وجه، از كليه روزنامه ها استفاده كنند وامكان مقايسه ي اخبار واطلاعات وقضاوت صحيح مخاطب بيشتر است .

۸-روزنامه هاي سنتي به لحاظ سيستم توزيع آن با وسائل نقليه ومحدوديت هاي آن ، نمي توانند دامنه وسيعي را پوشش دهند ،اما روزنامه هاي سايبري يا آنلاين دراسرع وقت قابل انتشار درسراسر جهان هستند ومخاطباني به گستره ي  جهان هستي دارند. 

وبلاگ ،مكان مناسبي براي تمرين روزنامه نگاري آنلاين است :

     وبلاگ ،به جهت داشتن فضايي شبيه روزنامه هاي ديجيتال وامكان تعامل با مخاطبان ،بهترين مكان براي تمرين روزنامه نگاري نوین است وحتي در برخي موارد،شرائط بهتري نسبت به محيط روزنامه نگاري آنلاين دارد.

دكتر«حميد ضيائي‌پرور»، روزنامه‌نگار در«نشست تعاملي روزنامه نگاري آنلاين» به تاريخ 26/6/1385درمؤسسه همشهري ، «وبلاگ» را رسانه مي‌داند ودر زمينه نقش وبلاگ درروزنامه نگاري مي گويد :

        «وبلاگ بومي ايران توانسته روزنامه‌نگاراني را به جامعه مطبوعاتي ايران معرفي كند..........اگر قرار است از مرحله روزنامه‌نگاري چاپي به طرف روزنامه‌نگاري آن‌لاين سوق پيدا كنيم، وبلاگ مي‌تواند تمرين خوبي براي روزنامه‌نگاري آن‌لاين باشد..........وبلاگ مي‌تواند بانك اطلاعاتي جامعي از مقالات، خبرها و گزارش‌هاي حوزه خبري باشد. محلي براي مطالب فيلتر شده باشد. در روزنامه‌نگاري چاپي، عمر مطلب 24 ساعت است و به طور محدود آرشيو مي‌شود، در صورتي كه در وبلاگ اين‌گونه نيست و آرشيو هميشه در دسترس است»

   بنابراين ،«روزنامه نگاری» از نوع سنتي يا مدرن آن، بهترین خدمات را درمسیر افزایش دانایی وآگاهی بشر از اوضاع واحوال جهان داشته و دارد. روزنامه نگاری نوین که دربستر اینترنت رشد یافته ودرمقايسه با روزنامه نگاري سنتي با جذابیت ،سرعت ،گيرايي ،امكان تعامل بيشتر ومستندات بهتري همراه است ،می تواند با استفاده از اين امکانات وفناوری هاي نوين ارتباطي ، خدمات بهتری را به مخاطبان ارائه نمايد ومکمل روزنامه نگاری سنتی باشد.كارشناس روابط عمومي نيز بايد همزمان با تحولات فزاينده دوران معاصر، به روزنامه ها نگاه ويژه اي داشته باشد ودرتعامل باآن ها براي رسيدن به اهداف سازمان ودستگاه متبوع خويش برنامه ريزي نمايد.   

 منابع :

۱-پیشگفتار کتاب روزنامه هاي ايران از آغاز تاسال۱۳۲۹هجري قمري» ،نوشته آقاي جعفر خمامي زاده ۲۴/۳/۱۳۸۰

۲-مقاله مریم خباز درروزنامه دنیای اقتصاد ،۲۹/۱/۱۳۸۷-http://www.donya-e-eqtesad.com

۳-خبرگزاري ميراث فرهنگي ،۲۶/۶/۱۳۸۵،http://www.chn.ir/news

۴-هموطن سلام ،روزنامه جام جم ،۹/۲/۱۳۸۵-مقاله آقاي احسان موحديان

۵-مقاله خانم مهسا محقق ،ماهنامه مهندسي پزشكي ،۶/۷/۱۳۸۵-http://www.iranbmemag.com/

۶-علي غلاميان -روابط عمومي درقرن۲۱-http://ravabetmodern.blogfa.com/